Kategoria: Lokalne AI
„Dołożę pamięci, to zintegrowana grafika dostanie więcej do dyspozycji”. Brzmi to logicznie i u mnie się nie potwierdziło. Po przejściu z 32 na 64 GB okno pamięci dla grafiki zostało dokładnie takie samo.
Wszystkie liczby poniżej pochodzą z jednej maszyny: AMD Ryzen AI 9 HX 470, 24 rdzenie, zintegrowana grafika Radeon 890M, dysk NVMe 1 TB. Prędkości generowania to seria pomiarów z września 2026. Obserwacje po rozbudowie pamięci pochodzą z października 2026, kiedy te same 32 GB zamieniłem na dwa moduły SODIMM po 32 GB, czyli 64 GB. Ten sam system, te same modele, to samo oprogramowanie, a zmieniła się jedna rzecz.
Skąd zintegrowana grafika bierze pamięć
Karta z własną pamięcią ma swoje gigabajty wlutowane na płytce. Zintegrowana grafika w mini PC nie ma nic własnego: dostaje wycięty kawałek pamięci systemowej i tylko w nim może trzymać wagi modelu.
Nie ma własnej pamięci, pożycza systemową
Ten wycięty kawałek to okno o stałym rozmiarze. U mnie firmware wystawia około 19 GB (odczyt, październik 2026) i to jest liczba, która decyduje, co da się policzyć na grafice, a co poleci na procesor. Maszyna to AMD Ryzen AI 9 HX 470 ze zintegrowaną grafiką Radeon 890M, więc cała pamięć jest współdzielona i nie ma tu drugiej puli, do której można się odwołać.
Co się stało po przejściu z 32 na 64 GB
Rozbudowa zmieniła wiele rzeczy: zniknął zapis na dysk wymiany, okno kontekstu wzrosło z 16 tys. do 64-128 tys. tokenów, usługi w tle przestały walczyć o miejsce. Opisałem to osobno w tekście o tym, co zmienia rozbudowa z 32 na 64 GB.
Okno zostało na 19 GB
Jedna rzecz nie drgnęła. Okno pamięci dla grafiki miało około 19 GB przy 32 GB w maszynie i ma około 19 GB przy 64 GB (odczyt przed i po, październik 2026). To nie jest procent zainstalowanej pamięci, który skaluje się sam, tylko ustawienie firmware i sterownika. Podwojenie pamięci systemowej nie podwoiło tego, co zmieszczę na grafice.
Dlaczego to ma znaczenie dla prędkości
Okno decyduje nie tylko o tym, który model się uruchomi, ale też o tym, jak szybko odpowiada.
Granica okna jest granicą zysku
Dopóki wagi mieszczą się w oknie, przeniesienie warstw na grafikę przyspiesza odpowiedź około 3-6 razy (pomiar z mojej maszyny). Po przekroczeniu okna nadwyżka liczy się na magistrali pamięci i prędkość wraca do poziomu wyznaczonego przez przepustowość RAM-u. Praktyczna konsekwencja: gęsty Qwen3.8-27B zajmuje 16 GB i wchodzi w okno; plik 21 GB, taki jak Qwen3.6-35B-A3B, już się w nim nie mieści (rozmiary z pomiaru z września 2026).
Co ciekawe, to nie znaczy, że większy plik musi być wolniejszy. Ten model 21 GB daje u mnie 30,4 tokena na sekundę, a gęsty 27B mieszczący się w oknie osiąga 7,6 tokena na sekundę, bo liczy się liczba parametrów aktywnych na token, a nie waga pliku. Rozpisałem to w tekście o tym, dlaczego model 30B bywa szybszy od mniejszego 12B.
Co z tym zrobić przy zakupie
Okno sprawdza się raz i potem już się o nim pamięta przy każdym wyborze modelu.
Trzy rzeczy do sprawdzenia
- Warto sprawdzić w dokumentacji maszyny i w ustawieniach firmware, ile wynosi okno pamięci dla grafiki. To ta liczba, nie suma zainstalowanej pamięci, wyznacza górny pułap modelu liczonego na grafice.
- Dobierz model do okna, nie do pojemności kości. Jak wybieram model pod konkretną maszynę, opisałem w tekście o tym, jaki model AI uruchomić lokalnie na mini PC.
- Jeśli zależy ci na prędkości, a nie na długości rozmowy, szukaj jej w architekturze modelu i w ustawieniach silnika, nie w kolejnej kości pamięci.
Sprawdziłem swoją maszynę, nie klasę urządzeń
To jedna maszyna i jedno firmware. Na innej płycie okno może być konfigurowalne i może rosnąć razem z pamięcią; sprawdziłem swoją maszynę, a nie klasę urządzeń.
Nie dotyczy to też kart z własną pamięcią: tam pula grafiki jest fizycznie osobna i pamięć systemowa jej nie dotyka. Nie mierzyłem również, czy inny sterownik raportuje to okno inaczej; liczba 19 GB jest odczytem z mojej konfiguracji, nie specyfikacją producenta.
